tramp prezident mezgilide ozige sunulghan bir hojjettiki «korona wirus» degen sozlerni qelem bilen «xitay wirusi» dep ozgertken.
amerikining sabiq prezidenti tramp shimaliy karolina shitatida otkuzulgen jumhuriyetchiler partiyisining qurultiyida nutuq sozlep, amerikining yuqumluq kesellikler mutexessisi fawchini eyiblidi we xitayning dunyagha tolem tolishi kereklikini eytti. bu amerikining sabiq prezidenti trampning bu yil 1-ayda aqsaraydin ayrilghandin buyan tunji qetim muhim sorunda nutuq sozlishi idi.
bir mezgillik sukuttin keyin siyasiy sehnige qaytip kelgen tramp, fawchining korona wirus yuqumini bir terep qilish usulini tenqid qildi. u fawchining wirusning kelish menbesige bergen bahasiningmu toghra emeslikini eytti. fawchi bir qetim wirusning wuxen tejribixanisidin kelgenliki toghrisidiki soaldin gumanlanghan.
tramp izchil 2019- yilining axirida wuxende otturigha chiqqan we keyinche dunya xarakterlik yuqumni kelturup chiqarghan yengi tipliq korona wiruisni «xitay wirusi» dep atap keldi.
tramp yene sozide xitayning amerika we dunyagha 10 tirilyon dollar tolem tolishi kereklikini otturigha qoydi. u yene doletlerni xitaygha qerz qayturmasliqqa chaqirdi. amerikining xitay wirusining tesirige eng eghir uchrighan doletlerning biri bolushi trampning 2020- yilliq prezident saylimida ghelbe qilalmasliqidiki asasliq seweblerning biri dep qaralmaqta.
xitay wirusining menbesi heqqidiki talash-tartishlar yeqinda yene qaytidin ewj aldi. yeqinda, amerika prezidenti baydin istixbarat organliridin 90 kun ichide wirusning menbesi heqqide doklat teyyarlashni telep qildi. xitay izchil wirusning tejribixanidin chiqqanliqini inkar qilip, uni tebiy peyda bolghan we haywandin insanlargha yuqqan dep keldi.
tramp jumhuriyetchiler partiyisining 2022-yildiki parlament saylimida orun elishigha yardem qilidighanliqi toghrisida wede berdi, hemde uning 2024-yili prezident saylimigha qatnishidighanliqidin yene bir qetim besharet berdi.
tramp wezipe otige mezgilde izchil xitayning xelqaradiki adil bolmighan riqabet we soda paaliyetlirige ochuq-ashkare qarshi turdi. bolupmu amerika-xitay arisidiki sodida amerikining ziyan tartip keliwatqanliqini otturigha qoyup, xitay bilen adil soda munasiwiti turghuzush uchun ozungha sozulghan soda hohbiti otkuzdi. bu halet xelqarada amerika-xitay arisidiki «soda urushi» dep ataldi.
fawchi: xitay yuqum bashlinishtin ilgiri kesel bolghan 9 kishining xatirisini elan qilishi kerek
amerika prezidenti jo baydinning bash saghlamliq meslihetchisi we amerika doletlik yuqumluq kesellikler tetqiqat ornining mudiri antoniy fawchi beyjing hokumitini 9 kishining salametlik xatirisini elan qilishqa chaqirdi, ularning 3 nepiri wuxen wirus tejribixanisida ishligen bolup, ular yuqum bashlinishtin burun bir xil yengi korona wirusi bilen yuqumlanghan.
fawchi 3 tejribixana ishchisidin bashqa 6 kishining 2012-yili shepereng ongkurge kirgen, andin opke yallughigha giriptar bolghan kan ishchiliri ikenlikini, korona wirusning menbesi dep qaralghan bu ongkurdin elinghan ewrishkilerning wuxen wirus institutida saqlanghanliqini otturigha qoydi.
2021- yili 6- iyun
