turkistan waqt tori, 2026-yili 10-fewral, 2026-yili 8-fewral yaponiyede otkuzulgen awam palatasi saylimida, hakimiyet beshidiki liberal demokratlar partiyesi (LDP) mutleq ustunluk bilen tarixiy ghelibini qolgha kelturdi. bu qetimliq saylamda eng diqqetni tartqan nuqtilarning biri, yash uyghur siyasion arfiye erining (erfiye ablet) chiba 5-rayonidin uchinchi qetim awam palata ezasi bolup saylinishi boldi.

yaponiye xewer menbelirining bildurushiche, bash wezir sanae takaichi (Sanae Takaichi) rehberlikidiki liberal demokratlar partiyesi awam palatasidiki 465 orundin 316 sige erishken. eger ularning ittipaqdishi bolghan yaponiye yengiliq partiyesining orunlirini qoshqanda, bu siyasiy ittipaq jemiy 352 orunni igilep, parlamentta mutleq soz hoquqini qolgha kelturgen. bu netije mezkur partiyening 1955-yilidin buyanqi eng yuqiri ghelibisi hesablinidu.

bu ghelibe sanae takaichi hokumitining dolet mudapiesini kucheytish, iqtisadiy islahat we bolupmu xitaygha qarita tutqan qattiq qol, bash egmes pozitsiyesining yaponiye xelqi teripidin zor kuch bilen qollanghanliqining ispati dep qaralmaqta.

dunya uyghur qurultiyining tebrik bayanatida tilgha elinghinidek, yengi bash wezir sanae takaichi uyghur mesilisige nisbeten natonush shexs emes. u uzun yillardin beri «yaponiye parlamenti uyghur dostluq guruppisi» ning muawin reisi bolup kelgen. takaichi xanim uyghur teshkilatlirining wekilliri bilen kop qetim korushken hemde uyghurlarning kishilik hoquqini qoghdash saheside izchil qollap kelgen siyasetchidur.

yaponiye siyasiy sehniside chaqnawatqan erfiye eri, gerche saylam jeryanida hawa rayi turaqsiz bolup, qattiq qar yeghip turghan bolsimu, saylighuchilarning yuqiri bahasi we ishenchisi bilen qayta saylandi. u buningdin ilgiri 2023 we 2024-yilliridiki saylamlardimu ghelibe qilghan bolup, nowette tashqi ishlar ministirlikining muawin ministiri supitide muhim wezipe otimekte.

erfiyening terjimihaligha nezer salsaq, uning neme uchun qisqa waqit ichide bunche zor ishenchke erishkenlikini koruwalalaymiz:

• bilim qurulmisi: jorj tawn uniwersitetini tamamlighan, yette xil tilni puxta bilidu.

• xelqara tejribe: yaponiye bankisi, dunya bankisi we birleshken doletler teshkilati qatarliq xelqaraliq orunlarda xizmet qilghan.

• siyasiy pozitsiyesi: u yaponiyening mudapie iqtidarini kucheytish bilen birge, kishilik hoquq diplomatiyesini aldinqi orungha qoyup, xitayning uyghurlargha yurguzuwatqan siyasetlirige qarita emeliy heriket qollinishni tekitlep kelmekte.

erfiye erining qayta saylinishi we liberal demokratlar partiyesining ghelibisi, yaponiyening kelgusi tashqi siyasitide kishilik hoquq we rayon bixeterlikining teximu muhim orungha qoyulidighanliqidin besharet bermekte. bu siyasiy ozgirish, bolupmu uyghur mesilisining xelqara sehnide teximu kuchluk anglitilishi uchun yengi bir purset dep qaralmaqta.