erkin asiya radiyosi xitaygha qaritilghan xitayche, uyghurche we tibetche anglitishlirini qayta bashlidi
erkin asiya radiyosi qattiq tekshurush astidiki rayonlargha qarita musteqil xewer yetkuzushni eslige kelturush meqsitide, xitaygha qaritilghan xitayche (mandarin), uyghurche we tibetche mulazimetlirini hoddige berilgen shexsiy qisqa we ottura dolqunluq yetkuzush ponkitliri hemde tor supiliri arqiliq qayta bashlidi. bu, amerika yershariwi taratqular idarisi (USAGM) ning meblighi eslige kelgendin keyin ishqa ashti.
Journalism Pakistan (pakistan axbaratchiliqi) xadimliri
2026-yili 18-fewral | JP asiya bolumi
washington — mebleghning zor derijide qisqartilishi sewebidin xitaygha qaritilghan paaliyetlirini asasen toxtitip qoyghan we amerika teripidin meblegh bilen teminlinidighan erkin asiya radiyosi (RFA), seyshenbe kuni ozining xitaygha qaritilghan xitayche, tibetche we uyghurche mulazimetlirini shexsiy yetkuzush ponkitliri we tor supiliri arqiliq qayta bashlighanliqini elan qildi.
bu qedem, amerika dolet mejlisidiki ikki partiyening qollishi bilen maqullanghan, erkin asiya radiyosi we bashqa hokumet meblegh salidighan taratqularni bashquridighan amerika yershariwi taratqular idarisi (USAGM) gha mebleghni eslige kelturush qanun layihesidin keyin tashlandi.
erkin asiya radiyosining reisi we bash ijrachisi bey fang «LinkedIn» diki bir yazmisida buni elan qilip, radiyoning qattiq tekshurulidighan rayonlargha nisbeten intayin az uchraydighan musteqil xewer menbeliridin biri bolghan bu muhim tillardiki «anglitishlarni xitaydiki anglighuchilirigha qayta yetkuzushke bashlighanliqidin pexirlinidighanliqi» ni bildurdi. bu anglitishlar, otken yili radiyoning yardem puli toxtitilip, keng kolemlik xadim qisqartish we mulazimetni azaytishqa mejbur bolghan bir mezgildin keyin qayta bashlandi.
yengi tarqitish istirategiyesi qayta bashlinishqa turtke boldi
biwasite suniy hemrah we hokumet bashqurushidiki yetkuzush ul-taraqliqliri toluq eslige kelmigenliki uchun, bu qetimqi qayta bashlash shexsiy radiyo mulazimet shirketliri bilen toxtam tuzush arqiliq qisqa we ottura dolqunluq anglitishlarni yetkuzushke tayinidu. erkin asiya radiyosi kelguside teximu kuchluk radiyo dolqunlirigha qaytishni nishan qilish bilen birge, tor arqiliq xitayche mezmunlarni teminleshnimu dawamlashturidu.
ikki partiye qollighan amerika meblegh qanun layihesi taratquni janlandurdi
shu ayning beshida imzalanghan amerika chiqim qanun layiheside USAGM gha 653 milyon dollar ajritildi; bu gerche aldinqi yillardikidin az bolsimu, emma organni emeliyette taqiwetishni meqset qilghan 153 milyon dollarliq tekliptin kop yuqiri idi. bu meblegh erkin asiya radiyosining anglitishlirini qismen eslige kelturushke yardem berdi, gerche rehberlik qatlimi torni toluq qayta qurushning yenila dolet mejlisining sijil yardem puligha baghliq ikenlikini eytqan bolsimu.
xitay anglitishlarni bir tereplime dep tenqid qildi
xitayning washingtondiki elchixanisi erkin asiya radiyosining qayta bashlinishini bir tereplime dep tenqid qilip, radiyoni «yalghan-yawidaq sozler» ni tarqitish bilen eyiblidi we amerika taratqulirini xitay hemde ikki terep munasiwetliri heqqide teximu «obyektip we adil» bolushqa chaqirdi. kishilik hoquq paaliyetchiliri bolsa buninggha reddiye berip, erkin asiya radiyosining kishilik hoquq depsendichiliklirini yorutushta we uchur eqimi cheklengen rayonlardiki anglighuchilarni xewer bilen teminleshte halqiliq rol oynaydighanliqini bildurdi.
bu neme uchun muhim: pakistanliq Jurnalistlar we taratqu organliri uchun eytqanda, erkin asiya radiyosining qaytip kelishi, sirttin kelgen taratqu eqimlirining qattiq kontrol qilinghan uchur muhitidiki istirategiyelik ehmiyitini we hokumetning meblegh qararlirining musteqil axbaratchiliqqa korsitidighan tesirini tekitleydu. bu weqe, eneniwi meblegh we ul-taraqliq uzulup qalghanda, tor we shexsiy anglitish sherikchiliki qatarliq kop xillashqan tarqitish istirategiyelirining xewerge erishishni qandaq saqlap qalalaydighanliqini korsitip beridu.
menbe: bu xewer reyter (Reuters) agentliqining xewirige asasen teyyarlandi.
