KAŞGAR — Gözlemcilerin demografik mühendisliğe yönelik hesaplı bir adım olarak nitelendirdiği bir kararla, Çin hükümeti Kaşgar vilayetinde yeni bir idari birimin kurulduğunu resmen duyurdu. 26 Mart 2026 tarihinde yetkililer, tarihi öneme sahip ve ağırlıklı olarak Uygurların yaşadığı Kargılık (Yecheng) ilçesinden koparılarak oluşturulan Senling İlçesi’nin (岑岭县) kuruluşunu onayladı.

Sincan Uygur Özerk Bölgesi hükümetinden gelen resmi raporlara göre, Senling’in kuruluşu ÇKP Merkezi Komitesi ve Devlet Konseyi tarafından onaylandı. Yeni ilçenin idari merkezi, yerel kimliği devlet onaylı Mandarin terminolojisiyle değiştiren sembolik bir isimle "Xinhua Kasabası" (Yeni Çin) olarak belirlendi.

Uygur Çoğunluklu Bölgelerin Kalbi Hedef Alınıyor

Kargılık’ın bu idari parçalanma için seçilmesi son derece stratejiktir. On yıllardır Kargılık, Doğu Türkistan’daki en yoğun Uygur nüfusuna sahip bölgelerden biri olmuş; entelektüel ve kültürel yaşamın hayati bir merkezi olarak hizmet etmiştir. Tarihsel veriler, Pekin’in değiştirmeye çalıştığı demografik gerçeği gözler önüne sermektedir:

• 1997’de: Uygurlar nüfusun %93’ünü oluştururken, Han Çinlileri sadece %6 oranındaydı.

• 2015’te: 519.962 sakinden 490.417’si Uygur’du ve büyük bir çoğunluk korunmuştu.

• 2018’de: Yıllardır süren "istikrarı koruma" politikalarına rağmen, Uygurlar hala ilçe nüfusunun %91’ini oluşturuyordu.

Hükümet, yaklaşık 5.500 kişilik küçük bir yerel nüfusa sahip Senling gibi yeni isimli birimler oluşturarak, devlet destekli Han Çinlisi göçüyle doldurulmak üzere tasarlanmış bir boşluk yaratıyor. Hotan, Kaşgar veya Kargılık fark etmeksizin örüntü aynı kalıyor: Dışarıdan gelenlerin yerleşimini kolaylaştırmak için Uygur kalelerini parçalamak.

İdari Silme Politikası

Bu olay münferit bir hadise değil, geniş kapsamlı ve sistematik bir kampanyanın parçasıdır. 2024 sonlarında Devlet Konseyi, Hotan vilayetinde He’an ve Hekang ilçelerinin kurulmasını onaylamıştı. Bu eylemler, devletin toplama kampları, yüksek teknoloji gözetim ve kültürel asimilasyon kampanyasına devam ederken, aynı zamanda Uygur halkının coğrafi ve tarihi izlerini silmek için "idari yeniden bölgeleme" yöntemini kullandığını kanıtlıyor.

Kargılık, Abdulhakim Han Mahdum gibi saygın dini alimlerin ve birçok nüfuzlu düşünürün vatanıdır. Pekin, haritayı yeniden çizerek ve Senling gibi isimleri dayatarak, Uygur halkı ile atalarından kalan topraklar arasındaki bağı koparmayı amaçlıyor. Uzmanlar, bu yeni idari sınırların, yerli çoğunluğu "kentsel gelişim" adı altında kontrol altındaki sadık bir nüfusla değiştirmeyi hedefleyen kültürel soykırımın nihai aşamaları için "yasal" bir altyapı olduğu konusunda uyarıyor.