27 Mart 2026, UHRP
Uygur İnsan Hakları Projesi (UHRP), Kanadalı Milletvekili Michael Ma'nın son zamanlarda yaptığı ve Uygur zorla çalıştırması dahil olmak üzere Çin'deki zorla çalıştırma kanıtlarını hiçe sayan açıklamalarından derin endişe duymaktadır.
26 Mart 2026 tarihinde yapılan bir parlamento oturumunda Bay Ma, Çin Stratejik Riskler Enstitüsü'nden Margaret McCuaig-Johnston'a Çin'de zorla çalıştırmaya bizzat tanık olup olmadığını defalarca sormuş ve uzmanın ifadesini sorgulamıştır. McCuaig-Johnston'ın İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) tarafından yürütülen araştırmalara atıfta bulunan yanıtına karşılık Bay Ma'nın, "Raporlara inanmıyorum, sadece kendi gözlerimle gördüğüm şeylere inanırım" dediği bildirilmiştir.
Bay Ma'nın bu yorumu, ya iyi belgelenmiş kanıtların kasten görmezden gelindiğini ya da Çin hükümetinin Uygur zorla çalıştırması da dahil olmak üzere devam eden insan hakları ihlallerini gizleme ve inkar etme çabalarıyla rahatsız edici bir uyum içinde olduğunu yansıtmaktadır. Çinli yetkililer uluslararası insan hakları incelemelerini sürekli olarak engellemiş ve ziyaretçilerden işlenen zulmü gizlemiştir.
Uygur zorla çalıştırması, Dr. Adrian Zenz ve I-Lin Lin'in tarımsal üretimdeki zorla çalıştırmayı belgeleyen 2024 raporu ve The New York Times, Araştırmacı Gazetecilik Bürosu ve Der Spiegel'in Uygurları hedef alan devlet güdümlü "iş gücü transferi" programlarının genişlemesini ortaya koyan 2025 ortak incelemesi dahil olmak üzere çok sayıda raporla kapsamlı bir şekilde belgelenmiştir. Dr. Laura Murphy liderliğindeki bir grup araştırmacı; güneş enerjisi, pamuk ve otomobil endüstrilerinin Uygurların zorla çalıştırılmasındaki suç ortaklığına dikkat çekmiştir. Uygur Zorla Çalıştırmayı Durdurma Koalisyonu, tarımdan oyuncağa kadar 17'den fazla küresel endüstrinin devlet destekli Uygur zorla çalıştırmasıyla bağlantılı olduğunu belirtmektedir. Daha bu Ocak ayında, BM uzmanları Çin'deki Uygur, Kazak, Kırgız ve diğer grupların devam eden zorla çalıştırılmasından duydukları endişeyi dile getirmiştir.
Kanada, Çin hükümetinin Uygurlara yönelik muamelesini resmen "soykırım" olarak tanıyan bir düzine ülkeden biridir; bu nedenle bu ihlalleri hafife alan her türlü açıklama özellikle endişe vericidir.
Bay Ma daha sonra bir özür yayınlayarak Uygur Bölgesi yerine spesifik olarak Shenzhen'den bahsettiğini belirtmiş olsa da, CBC News'un Çin'de zorla çalıştırmanın var olup olmadığına inanıp inanmadığına dair sorularını doğrudan yanıtlamayı reddetmiştir.
Bay Ma'nın sözleri, Kanada vatandaşı ve Uygur aktivist Hüseyin Celil'in Çinli yetkililer tarafından sınır dışı edilip hapse atılmasının 20. yıldönümüne denk gelmesi nedeniyle özellikle üzücüdür.
UHRP İcra Direktörü Ömer Kanat, "Bay Ma'nın; uluslararası uzmanlar, insan hakları örgütleri, araştırmacı gazeteciler ve mağdur tanıklıkları tarafından belgelenen muazzam kanıt birikimini görmezden gelen açıklamalarını şiddetle kınıyoruz" dedi. "Aksine güvenilir bir kanıt sunmadan, bu kadar iyi temellendirilmiş bulguları küçümsemek veya reddetmek derin bir endişe kaynağıdır ve açıkçası utanç vericidir."
UHRP, Bay Ma'yı yorumlarını tamamen geri çekmeye ve insan haklarına olan bağlılığını teyit etmeye çağırmaktadır. UHRP ayrıca tüm Kanadalı yetkilileri dezenformasyona karşı direnmeye, kanıta dayalı politika yapımını sürdürmeye ve zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların Kanada pazarlarına girmemesini sağlamak için anlamlı adımlar atmaya davet etmektedir.
