2026-yili 20-iyun
«hemme uchun adalet» (Justice For All) teshkilatining «uyghurlarni qutquzush» (Save Uyghur) seperwerlik guruppisi, amerika kengesh palatasi teripidin maqullanghan xitay kommunistik partiyesi rehbiri shi jinpingni «qeliplashqan endizige egiship, tinchliq we bixeterlik istiqbaligha buzghunchiliq qilish hemde insaniyetke qarshi jinayetlerni sistemiliq pilanlash» bilen eyibleydighan «S.Res. 444» nomurluq qararni qizghin qarshi alidu.
filorida ishtatidin kelgen jumhuriyetchiler partiyesining kengesh palata ezasi rik sikot (Rick Scott) teripidin sunulghan mezkur qarar, 2026-yili 16-iyun kuni kengesh palatasi teripidin awaz berish arqiliq maqullandi. bu qararda alahide qilip eytqanda, xitay kommunistik partiyesining sherqiy turkistandiki uyghurlar we bashqa musulman xelqlerge qaratqan wehshiylikliri, jumlidin bir milyondin artuq uyghurning turme we mejburiy emgek lagerlirigha keng kolemde qamilishi kuchluk eyiblendi. shuning bilen birge, bu qarar amerika hokumitining «xitay hokumiti uyghur xelqige qarshi irqiy qirghinchiliq sadir qilmaqta» degen bekitmisini qaytidin jezmleshturdi. melumki, bu bekitme tunji qetim 2021-yili tramp hokumiti teripidin elan qilinghan bolup, keyinche baydin hokumiti teripidinmu izchil dawamlashturulghan idi.
kengesh palatasining mezkur qararida, shi jinpingning yetekchilikide xitay kommunistik partiyesining uyghur xelqi we bashqa musulman jemiyetlerge qarshi «dehshetlik we zamaniwi bir irqiy qirghinchiliq»ni sistemiliq turde elip barghanliqi bayan qilindi; hemde kishilik hoquq dexli-teruzlirigha mesul bolghan xitay emeldarlirigha qarshi barliq jazalash wasitilirini qollinishqa chaqiriq qilindi.
«hemme uchun adalet» teshkilatining «uyghurlarni qutquzush» guruppisining mesuli arslan hidayet (Arslan Hidayat) bu heqte mundaq dedi:
«bu qararning yene bir diqqet tartidighan muhim teripi shuki, uningda uyghurlarning wetini ochuq-ashkara halda ‹sherqiy turkistan› dep etirap qilindi. onlighan yillardin buyan, xitay hokumitining resmiy hojjetliride bu rayon uchun asasen yegane halda ‹shinjang› atalghusila ishlitilip keldi. shunga, kengesh palatasining ‹sherqiy turkistan› namini etirap qilishi — uyghur xelqining tarixini, kimlikini we oz wetini bilen bolghan rishtisini zor derijide mueyyenleshturgenlik bolup hesablinidu. bu ehwal, zeminimiz we tariximizning peqet xitay kommunistik partiyesi teripidin tengilghan atalghular bilenla teswirlinishi kereklikidek yalghan tesewwurgha elan qilinghan jengdur.»
mezkur «S.Res. 444» nomurluq qarar adettiki bir kengesh palata qarari bolush supiti bilen, awam palatasining testiqini telep qilmaydu we biwasite qanuniy kuchke ige emes. biraq, uning maqullinishi amerika kengesh palatasining qetiy meydanini ashkara ipadilep beridu; shundaqla, kishilik hoquqqa eghir derijide dexli-teruz qilghan xitay emeldarlirigha qarshi, jumlidin «yershari xarakterlik magnitskiy kishilik hoquq jawabkarliq qanuni» ramkisida belgilengen jazalash tedbirlirini qollinishqa turtke bolidu.
shu munasiwet bilen, «hemme uchun adalet» teshkilatining «uyghurlarni qutquzush» guruppisi amerika siyaset belgiliguchilirini mezkur qarar asasida heriketke otup: uyghurlarni qoghdash, jinayetchilerni jawabkarliqqa tartish, mejburiy emgek mehsulatlirining import qilinishini cheklesh we dolet halqighan basturushqa uchrighan qurbanlarni qollash yonilishide teximu kop konkret tedbirlerni tuzup chiqishqa undeydu.
«hemme uchun adalet» teshkilati birleshken doletler teshkilati teripidin resmiy etirap qilinghan bolup, asasliqi musulman az sanliq milletler mesilisige kongul bolidighan we irqiy qirghinchiliqqa qarshi teshwiqatlargha merkezleshken kishilik hoquq orginidur.
organ tor bekiti: https://www.justiceforall.org
