2026-yili 10-sentebir | «uyghurlarni qutquzush» herikiti
turkistan taymz terjimisi
«hemmeylenge adalet» teshkilatining «uyghurlarni qutquzush» herikiti xitay kompartiyesining bash sekretari shi jinpingning 2026-yili 24-sentebirde bashlinidighan washingtondiki dolet ishliri ziyaritini qattiq eyibleydu. dawamlishiwatqan uyghur irqiy qirghinchiliqining asasliq pilanlighuchisini toluq diplomatik sherep murasim bilen kutuwelish insaniyetke qarshi jinayetlerni normallashturidu, qisqa muddetlik iqtisadiy menpeetni qanunda belgilengen kishilik hoquq mejburiyetliridin ustun qoyidu.
bu dolet ishliri ziyariti amerikaning resmiy bekitmiliri we ikki partiye ortaq qollaydighan siyasiy wedilirige biwasite zit. amerika tashqi ishlar ministirliqi shi jinping hakimiyitidiki xitay tuzumining ishghal astidiki sherqiy turkistanda uyghurlar we bashqa turkiy musulman xelqlerge qarshi irqiy qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayetlerni dawamliq sadir qiliwatqanliqini resmiy etirap qilghan. bu bekitme tunji qetim 2021-yili chiqirilghan we keyinki amerika hokumetliri teripidin saqlap qilinghan. bayanatta yene, amerika kengesh palatasining 2026-yili 16-iyun 444-nomurluq kengesh palatasi qararini (S.Res. 444) birdek maqullighanliqi; qararda shi jinpingning aldamchiliq qilish, tinchliq we bixeterlikke ziyan yetkuzush hemde «bugunki dewrdiki dehshetlik irqiy qirghinchiliq»ni pilanlash sewebidin mustebit, dep eyiblengenliki bilduruldi.
«uyghurlarni qutquzush» herikiti yene, bolupmu az uchraydighan yer elementliri, litiy we girafitqa munasiwetlik ikki tereplik bayliq yaki soda kelishimliri toghrisida sohbetlishishning «uyghur mejburiy emgikining aldini elish qanuni»ning (UFLPA) putunlikige tehdit seliwatqanliqini agahlandurdi. amerikaning dolet qollaydighan mejburiy emgekke sherik bolup qelishining aldini elish uchun chiqirilghan bu qanun, sherqiy turkistanda qeziwelinghan, ishlepchiqirilghan yaki yasalghan barliq mallar dolet yetekchilikidiki mejburiy emgekke chetishliq, dep qarilidighan, emma qarshi delil bilen ret qilghili bolidighan qattiq qanuniy perezni belgileydu; shunga bu mallarning amerikagha kirishi cheklinidu.
«uyghurlarni qutquzush» herikitining guruppa bashliqi arslan hidayet mundaq dedi: «uyghurlargha qaritilghan sistemiliq ziyankeshlik tarixta qelip ketken ish emes; u hazirmu dawamlishiwatqan, emeliy irqiy qirghinchiliqtur. milyonlighan qerindashlirimiz yuqiri bixeterliklik turmilerde yenila azab chekmekte; ular mejburiy emgek, qiynash we medeniyetni yoqitishqa duch kelmekte. kengesh palatasining 444-nomurluq qararda wetinimizni sherqiy turkistan, dep eniq etirap qilishi kimlikimizning kuchluk delillinishi boldi. aqsarayning emdi bu dehshetlerge mesul mustebitni kutuwalghanliqini korush ademni qattiq azablaydighan xiyanettur. kishilik hoquq mesuliyitini surushturush bolmighan her bir iqtisadiy kelishim exlaqiy daghdur».
«hemmeylenge adalet» teshkilatining «uyghurlarni qutquzush» herikiti amerika rehberlirini «uyghur mejburiy emgikining aldini elish qanuni»ni hechqandaq mustesnaliqsiz ijra qilish, sherik bolghan xitay kompartiyesi emeldarlirigha «dunyawi magnitskiy qanuni» boyiche nishanliq jaza tedbirlirini yurguzush we kishilik hoquqni iqtisadiy yol qoyushtin ustun qoyush arqiliq kishilik hoquq mesuliyitini derhal qoghdashqa chaqirdi.
menbe:
Justice For All. “Justice For All’s Save Uyghur Campaign Condemns Upcoming White House State Visit of Xi Jinping.” September 10, 2026.
