wekillik suret: X/@UyghurCongress
ANI News | 2026-yili 29-sentebir | turkistan taymz terjimisi
myunxen [germaniye], 29-sentebir (ANI): dunya uyghur qurultiyi 1-oktebir istanbul we berlinda namayish otkuzulidighanliqini elan qildi. uyghur jamaitining ezaliri we qollighuchi teshkilatlar xitayning diplomatik wakaletxaniliri aldida jem bolup, uyghurlar we xitay resmiy halda «shinjang uyghur aptonom rayoni» dep ataydighan sherqiy turkistandiki bashqa xelqlerning heq-hoquq we erkinlikliri heqqidiki endishilerni otturigha qoyushni pilanlimaqta.
dunya uyghur qurultiyining bildurushiche, istanbuldiki namayish «sherqiy turkistan 77 yildin buyan qarshiliq korsitip keldi — ishghalgha yaq!» degen shoar astida, saet 11:00 de sariyer rayonidiki xitay bash konsulxanisi aldida otkuzulidu. teshkilat yighilishta ozi xitayning sherqiy turkistanni ishghal qilishi dep teswirligen ehwal we uyghurlargha qaritilghan ziyankeshlik heqqide axbarat bayanati elan qilinidighanliqini bildurdi.
dunya uyghur qurultiyi yene 1-oktebir saet 16:00 din 18:00 giche xitayning berlindiki elchixanisi aldida otkuzulidighan namayishqa hemkarlashquchi teshkilatlar bilen birlikte qatnishidighanliqini bildurdi. teshkilatning bildurushiche, qatnashquchilar xitay hokumitining siyasetliridin ziyankeshlikke uchrighan xelqler bilen hemkarliqini ipadilep, ularning heq-hoquq we erkinliklirige diqqet qozghaydu.
bu namayishlar xitayning sherqiy turkistandiki siyasetliri uzundin buyan xelqara jemiyetning tekshurushige uchrawatqan bir peytte otkuzulidu. bu rayonda kop sanda uyghur yashaydu; uyghurlar asasen musulman we turkiy tilda sozlishidighan bir millettur. beyjing bu rayonni resmiy halda «shinjang uyghur aptonom rayoni» dep ataydu, uyghur heq-hoquq teshkilatliri bolsa adette «sherqiy turkistan» namini ishlitidu.
uyghur mesilisi, bolupmu xitayning sherqiy turkistandiki siyasetliri sewebidin, xelqaradiki muhim kishilik hoquq mesililirining biri bolup kelmekte. uyghurlar we asasen musulmanlardin terkib tapqan bashqa milliy guruppilarning xalighanche tutqun qilinishi, diniy we medeniy paaliyetlirining cheklinishi, aililerning parchilinishi we mejburiy emgekke selinishi heqqidiki eyibleshler xelqara tekshurushning nishani bolup keldi.
birleshken doletler teshkilati eghir kishilik hoquq depsendichilikliri heqqide endishe bildurup, asasiy erkinliklerni teximu kuchluk qoghdashqa chaqirdi. uyghur heq-hoquq teshkilatlirimu medeniy kimlik we siyasiy erkinlikke munasiwetlik endishilerni dawamliq otturigha qoymaqta. xitay bolsa irqiy qirghinchiliq we sistemiliq xorlash heqqidiki eyibleshlerni ret qilip, sherqiy turkistandiki siyasetlirining terrorluq, esebiylik we bolgunchilikke qarshi turushni meqset qilidighanliqini ilgiri suridu. (ANI)
