15-декабир  (ANI): дунйа уйғур қурултийи (д у қ) америка һөкүмитиниң хитайлиқ учур бәргүчи гуән хеңни хитайға сүргүн қилиш пиланидин чоңқур әндишә қиливатқанлиқини билдүрүп, әгәр бу иш әмәлгә ашса, униң хитай коммунистик партийәси (х к п) тәрипидин «җазалиниш» вә «қийин-қистаққа елиниш» хәвпигә дуч келидиғанлиқи һәққидә агаһландурди.

шәрқий түркистандики уйғурларға қарита елип берилған зулум вә хитай һөкүмитиниң америкадики йаман ғәрәзлик паалийәтлири һәққидә «муһим испат»ларни ашкарилиған хитай сақчи тармақлириниң сабиқ хадими гуән хеңниң йеқинлишиватқан сүргүн қилиниши д у қ ниң диққитини тартти.

д у қ байанатчиси дилшат решит: «гуән хеңниң сүргүн қилиниши американиң изчил етирап қилип кәлгән кишилик һоқуқ қиммәт қаришиға еғир дәриҗидә зит болиду, шундақла хитай һөкүмитиниң җазасидин қечип кәткән башқа кишиләргә еғир сәлбий тәсир көрситиду» деди.

д у қ ниң байанатида, гуән хеңниң хитайға қайтурулушиниң америка пуқралирини көзитиш вә уйғурларға қарши зулум тоғрисида учур бәргәнлики үчүн уни қийин-қистаққа елиш вә җазалашқа урунуватқан хитай коммунистик партийәсиниң қолиға тапшуруп бериш билән охшаш болидиғанлиқи тәкитләнди.

байанатта йәнә, американиң зулумдин қечип кәлгән кишиләрни қоғдашта «йетәкчи рол» ойнайдиғанлиқи вә «бихәтәр җай» билән тәминләйдиғанлиқи тәкитләнгән. д у қ әгәр гуән хең сүргүн қилинса, буниң американиң «адаләтни қоллаш» вә «кишилик һоқуқни қоғдаш» роһиға зит болидиғанлиқини агаһландурди.

д у қ америка һөкүмитини җиддий һәрикәт қоллинип, гуән хеңниң илтимасини қайта көрүп чиқишқа, шундақла «униң турмуши вә бихәтәрликигә капаләтлик қилиш» үчүн зөрүр тәдбирләрни йолға қойушқа чақирди.

байанатта, гуән хеңниң учурлириниң хитай һөкүмитиниң уйғурларға қарита елип барған сийаситиниң пүтүн дунйаға ечип берилишигә төһпә қошқанлиқи вә униң турмушиниң қоғдилишиниң «хәлқара җамаәтниң» хитай коммунистик партийәсиниң «кишилик һоқуқ дәпсәндичилики»гә қарита тутқан позитсийәсини әкс әттүридиғанлиқи тәкитләнгән.