нйуйорк, 2026-йили 30-йанвар — бәш балиниң атиси болған бир уйғур киши америка көчмәнлик вә таможна иҗра идариси (ICE) тәрипидин икки айдин көпрәк вақиттин буйан тутуп турулмақта. бу әһвал униң аилисини иқтисадий киризискә чүшүрүп қойған болуп, улар күндилик турмуш чиқимлирини қамдаш үчүн тиришмақта.
қануний туруш салаһийитигә игә исмайил айали вә пәрзәнтлири билән америкида йашаватқиниға он йилдин ашқан. у йешил карта илтимасиниң нәтиҗисини сақлаш җәрйанида зөрүр болған хизмәт рухситини йеңилийалмиғанлиқи сәвәбидин хизмитидин айрилғучә, узун йоллуқ йүк машиниси шопури болуп ишләп аилисини баққан. униң бәш пәрзәнтиниң төт нәпири америкида туғулған.
исмайилниң қануний өтмүши пак болушиға қаримай, у йеқинда ICE тәрипидин тутқун қилинған. йеқинқи бир қетимлиқ сотта, көчмәнлик идариси вә сот мәһкимиси униң һечқандақ җинайәт хатириси йоқлуқини вә қойуп берилишкә болидиғанлиқини етирап қилған. әмма, исмайилни қоллиғучилар рәсмийәт җәрйанидики кечикишләрниң уни йәнә бир нәччә ай тутуп турулушиға сәвәб болуши мумкинликини агаһландурмақта.
у тутулғандин буйан, аилиниң асаслиқ кирим мәнбәси тохтап қалди. һазир униң айали балиларға қараш, иҗарә һәққи, йемәк-ичмәк, ток-су чиқими, қатнаш вә башқа асасий еһтийаҗларни йалғуз қамдаш мәҗбурийитини үстигә алмақта. гәрчә униң ата-аниси қолидин келишичә йардәм қилған болсиму, әмма туйуқсиз кәлгән еғир иқтисадий бесим аилини чарисиз қалдурған.
аилиниң җиддий еһтийаҗиға қарита, уйғур ислам мәркизи исмайилниң айали вә пәрзәнтлиригә йардәм бериш үчүн ианә топлаш паалийитини башлиди. мәркәз америкидики нурғун уйғур аилилириниң еғир иқтисадий вә роһий қийинчилиқларни баштин кәчүрүватқанлиқини тәкитлиди вә исмайилниң делосини көчмәнләрни тутуп туруш түзүминиң инсаний бәдилигә берилгән рошән бир мисал дәп сүпәтлиди.
уйғур ислам мәркизи елан қилған байанатида: «америкидики уйғур аилилири зор иқтисадий вә роһий қийинчилиқларға дуч кәлмәктә. бу аилә қанунға бойсунидиған вә тиришчан аилә иди, әмма исмайилниң тутуп турулуши уларни еғир иқтисадий қийинчилиққа чүшүрүп қойди. һәтта азғинә йардәмләрму аилиниң бу киризистин өтүвелишиға көрүнәрлик тәсир көрситәләйду» деди.
қоллиғучилар техиму көп җамаәтни исмайилниң аилисигә йардәм қолини сунуп, уларниң һәм қануний җәрйанларда, һәм аилисини сақлап қелиш күришидә бирликтә болушқа чақирмақта.
