түркистан вақт тори, 2026-йили 10-феврал, 2026-йили 8-феврал йапонийәдә өткүзүлгән авам палатаси сайлимида, һакимийәт бешидики либерал демократлар партийәси (LDP) мутләқ үстүнлүк билән тарихий ғәлибини қолға кәлтүрди. бу қетимлиқ сайламда әң диққәтни тартқан нуқтиларниң бири, йаш уйғур сийасион арфийә ериниң (әрфийә абләт) чиба 5-районидин үчинчи қетим авам палата әзаси болуп сайлиниши болди.

йапонийә хәвәр мәнбәлириниң билдүрүшичә, баш вәзир санае такаичи (Sanae Takaichi) рәһбәрликидики либерал демократлар партийәси авам палатасидики 465 орундин 316 сигә еришкән. әгәр уларниң иттипақдиши болған йапонийә йеңилиқ партийәсиниң орунлирини қошқанда, бу сийасий иттипақ җәмий 352 орунни игиләп, парламентта мутләқ сөз һоқуқини қолға кәлтүргән. бу нәтиҗә мәзкур партийәниң 1955-йилидин буйанқи әң йуқири ғәлибиси һесаблиниду.

бу ғәлибә санае такаичи һөкүмитиниң дөләт мудапиәсини күчәйтиш, иқтисадий ислаһат вә болупму хитайға қарита тутқан қаттиқ қол, баш әгмәс позитсийәсиниң йапонийә хәлқи тәрипидин зор күч билән қолланғанлиқиниң испати дәп қаралмақта.

дунйа уйғур қурултийиниң тәбрик байанатида тилға елинғинидәк, йеңи баш вәзир санае такаичи уйғур мәсилисигә нисбәтән натонуш шәхс әмәс. у узун йиллардин бери «йапонийә парламенти уйғур достлуқ гурупписи» ниң муавин рәиси болуп кәлгән. такаичи ханим уйғур тәшкилатлириниң вәкиллири билән көп қетим көрүшкән һәмдә уйғурларниң кишилик һоқуқини қоғдаш саһәсидә изчил қоллап кәлгән сийасәтчидур.

йапонийә сийасий сәһнисидә чақнаватқан әрфийә ери, гәрчә сайлам җәрйанида һава райи турақсиз болуп, қаттиқ қар йеғип турған болсиму, сайлиғучиларниң йуқири баһаси вә ишәнчиси билән қайта сайланди. у буниңдин илгири 2023 вә 2024-йиллиридики сайламлардиму ғәлибә қилған болуп, нөвәттә ташқи ишлар министирликиниң муавин министири сүпитидә муһим вәзипә өтимәктә.

әрфийәниң тәрҗимиһалиға нәзәр салсақ, униң немә үчүн қисқа вақит ичидә бунчә зор ишәнчкә еришкәнликини көрүвалалаймиз:

• билим қурулмиси: җорҗ тавн университетини тамамлиған, йәттә хил тилни пухта билиду.

• хәлқара тәҗрибә: йапонийә банкиси, дунйа банкиси вә бирләшкән дөләтләр тәшкилати қатарлиқ хәлқаралиқ орунларда хизмәт қилған.

• сийасий позитсийәси: у йапонийәниң мудапиә иқтидарини күчәйтиш билән биргә, кишилик һоқуқ дипломатийәсини алдинқи орунға қойуп, хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан сийасәтлиригә қарита әмәлий һәрикәт қоллинишни тәкитләп кәлмәктә.

әрфийә ериниң қайта сайлиниши вә либерал демократлар партийәсиниң ғәлибиси, йапонийәниң кәлгүси ташқи сийаситидә кишилик һоқуқ вә район бихәтәрликиниң техиму муһим орунға қойулидиғанлиқидин бешарәт бәрмәктә. бу сийасий өзгириш, болупму уйғур мәсилисиниң хәлқара сәһнидә техиму күчлүк аңлитилиши үчүн йеңи бир пурсәт дәп қаралмақта.