әркин асийа радийоси хитайға қаритилған хитайчә, уйғурчә вә тибәтчә аңлитишлирини қайта башлиди
әркин асийа радийоси қаттиқ тәкшүрүш астидики районларға қарита мустәқил хәвәр йәткүзүшни әслигә кәлтүрүш мәқситидә, хитайға қаритилған хитайчә (мандарин), уйғурчә вә тибәтчә мулазимәтлирини һөддигә берилгән шәхсий қисқа вә оттура долқунлуқ йәткүзүш понкитлири һәмдә тор супилири арқилиқ қайта башлиди. бу, америка йәршариви таратқулар идариси (USAGM) ниң мәблиғи әслигә кәлгәндин кейин ишқа ашти.
Journalism Pakistan (пакистан ахбаратчилиқи) хадимлири
2026-йили 18-феврал | JP асийа бөлүми
вашингтон — мәбләғниң зор дәриҗидә қисқартилиши сәвәбидин хитайға қаритилған паалийәтлирини асасән тохтитип қойған вә америка тәрипидин мәбләғ билән тәминлинидиған әркин асийа радийоси (RFA), сәйшәнбә күни өзиниң хитайға қаритилған хитайчә, тибәтчә вә уйғурчә мулазимәтлирини шәхсий йәткүзүш понкитлири вә тор супилири арқилиқ қайта башлиғанлиқини елан қилди.
бу қәдәм, америка дөләт мәҗлисидики икки партийәниң қоллиши билән мақулланған, әркин асийа радийоси вә башқа һөкүмәт мәбләғ салидиған таратқуларни башқуридиған америка йәршариви таратқулар идариси (USAGM) ға мәбләғни әслигә кәлтүрүш қанун лайиһәсидин кейин ташланди.
әркин асийа радийосиниң рәиси вә баш иҗрачиси бәй фаң «LinkedIn» дики бир йазмисида буни елан қилип, радийониң қаттиқ тәкшүрүлидиған районларға нисбәтән интайин аз учрайдиған мустәқил хәвәр мәнбәлиридин бири болған бу муһим тиллардики «аңлитишларни хитайдики аңлиғучилириға қайта йәткүзүшкә башлиғанлиқидин пәхирлинидиғанлиқи» ни билдүрди. бу аңлитишлар, өткән йили радийониң йардәм пули тохтитилип, кәң көләмлик хадим қисқартиш вә мулазимәтни азайтишқа мәҗбур болған бир мәзгилдин кейин қайта башланди.
йеңи тарқитиш истиратегийәси қайта башлинишқа түрткә болди
биваситә сүний һәмраһ вә һөкүмәт башқурушидики йәткүзүш ул-тарақлиқлири толуқ әслигә кәлмигәнлики үчүн, бу қетимқи қайта башлаш шәхсий радийо мулазимәт ширкәтлири билән тохтам түзүш арқилиқ қисқа вә оттура долқунлуқ аңлитишларни йәткүзүшкә тайиниду. әркин асийа радийоси кәлгүсидә техиму күчлүк радийо долқунлириға қайтишни нишан қилиш билән биргә, тор арқилиқ хитайчә мәзмунларни тәминләшниму давамлаштуриду.
икки партийә қоллиған америка мәбләғ қанун лайиһәси таратқуни җанландурди
шу айниң бешида имзаланған америка чиқим қанун лайиһәсидә USAGM ға 653 милйон доллар аҗритилди; бу гәрчә алдинқи йиллардикидин аз болсиму, әмма органни әмәлийәттә тақиветишни мәқсәт қилған 153 милйон долларлиқ тәклиптин көп йуқири иди. бу мәбләғ әркин асийа радийосиниң аңлитишлирини қисмән әслигә кәлтүрүшкә йардәм бәрди, гәрчә рәһбәрлик қатлими торни толуқ қайта қурушниң йәнила дөләт мәҗлисиниң сиҗил йардәм пулиға бағлиқ икәнликини ейтқан болсиму.
хитай аңлитишларни бир тәрәплимә дәп тәнқид қилди
хитайниң вашингтондики әлчиханиси әркин асийа радийосиниң қайта башлинишини бир тәрәплимә дәп тәнқид қилип, радийони «йалған-йавидақ сөзләр» ни тарқитиш билән әйиблиди вә америка таратқулирини хитай һәмдә икки тәрәп мунасивәтлири һәққидә техиму «обйектип вә адил» болушқа чақирди. кишилик һоқуқ паалийәтчилири болса буниңға рәддийә берип, әркин асийа радийосиниң кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлирини йорутушта вә учур еқими чәкләнгән районлардики аңлиғучиларни хәвәр билән тәминләштә һалқилиқ рол ойнайдиғанлиқини билдүрди.
бу немә үчүн муһим: пакистанлиқ журналистлар вә таратқу органлири үчүн ейтқанда, әркин асийа радийосиниң қайтип келиши, сирттин кәлгән таратқу еқимлириниң қаттиқ контрол қилинған учур муһитидики истиратегийәлик әһмийитини вә һөкүмәтниң мәбләғ қарарлириниң мустәқил ахбаратчилиққа көрситидиған тәсирини тәкитләйду. бу вәқә, әнәниви мәбләғ вә ул-тарақлиқ үзүлүп қалғанда, тор вә шәхсий аңлитиш шерикчилики қатарлиқ көп хиллашқан тарқитиш истиратегийәлириниң хәвәргә еришишни қандақ сақлап қалалайдиғанлиқини көрситип бериду.
мәнбә: бу хәвәр рейтер (Reuters) агентлиқиниң хәвиригә асасән тәййарланди.
