вәкиллик сүрәт: X/@UyghurCongress
ANI News | 2026-йили 29-сентәбир | түркистан таймз тәрҗимиси
мйунхен [германийә], 29-сентәбир (ANI): дунйа уйғур қурултийи 1-өктәбир истанбул вә берлинда намайиш өткүзүлидиғанлиқини елан қилди. уйғур җамаитиниң әзалири вә қоллиғучи тәшкилатлар хитайниң дипломатик вакаләтханилири алдида җәм болуп, уйғурлар вә хитай рәсмий һалда «шинҗаң уйғур аптоном райони» дәп атайдиған шәрқий түркистандики башқа хәлқләрниң һәқ-һоқуқ вә әркинликлири һәққидики әндишиләрни оттуриға қойушни пиланлимақта.
дунйа уйғур қурултийиниң билдүрүшичә, истанбулдики намайиш «шәрқий түркистан 77 йилдин буйан қаршилиқ көрситип кәлди — ишғалға йақ!» дегән шоар астида, саәт 11:00 дә сарийәр районидики хитай баш консулханиси алдида өткүзүлиду. тәшкилат йиғилишта өзи хитайниң шәрқий түркистанни ишғал қилиши дәп тәсвирлигән әһвал вә уйғурларға қаритилған зийанкәшлик һәққидә ахбарат байанати елан қилинидиғанлиқини билдүрди.
дунйа уйғур қурултийи йәнә 1-өктәбир саәт 16:00 дин 18:00 гичә хитайниң берлиндики әлчиханиси алдида өткүзүлидиған намайишқа һәмкарлашқучи тәшкилатлар билән бирликтә қатнишидиғанлиқини билдүрди. тәшкилатниң билдүрүшичә, қатнашқучилар хитай һөкүмитиниң сийасәтлиридин зийанкәшликкә учриған хәлқләр билән һәмкарлиқини ипадиләп, уларниң һәқ-һоқуқ вә әркинликлиригә диққәт қозғайду.
бу намайишлар хитайниң шәрқий түркистандики сийасәтлири узундин буйан хәлқара җәмийәтниң тәкшүрүшигә учраватқан бир пәйттә өткүзүлиду. бу районда көп санда уйғур йашайду; уйғурлар асасән мусулман вә түркий тилда сөзлишидиған бир милләттур. бейҗиң бу районни рәсмий һалда «шинҗаң уйғур аптоном райони» дәп атайду, уйғур һәқ-һоқуқ тәшкилатлири болса адәттә «шәрқий түркистан» намини ишлитиду.
уйғур мәсилиси, болупму хитайниң шәрқий түркистандики сийасәтлири сәвәбидин, хәлқарадики муһим кишилик һоқуқ мәсилилириниң бири болуп кәлмәктә. уйғурлар вә асасән мусулманлардин тәркиб тапқан башқа миллий гуруппиларниң халиғанчә тутқун қилиниши, диний вә мәдәний паалийәтлириниң чәклиниши, аилиләрниң парчилиниши вә мәҗбурий әмгәккә селиниши һәққидики әйибләшләр хәлқара тәкшүрүшниң нишани болуп кәлди.
бирләшкән дөләтләр тәшкилати еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлири һәққидә әндишә билдүрүп, асасий әркинликләрни техиму күчлүк қоғдашқа чақирди. уйғур һәқ-һоқуқ тәшкилатлириму мәдәний кимлик вә сийасий әркинликкә мунасивәтлик әндишиләрни давамлиқ оттуриға қоймақта. хитай болса ирқий қирғинчилиқ вә системилиқ хорлаш һәққидики әйибләшләрни рәт қилип, шәрқий түркистандики сийасәтлириниң террорлуқ, әсәбийлик вә бөлгүнчиликкә қарши турушни мәқсәт қилидиғанлиқини илгири сүриду. (ANI)
