Turkistan Times – 10 Ocak 2026

Dünya Uygur Kongresi'nin (DUK) 09 Ocak 2026 tarihli haftalık raporu, Çin hükümetinin Doğu Türkistan’daki Uygur kimliğini yok etmeye yönelik sistematik baskılarının ulaştığı son noktayı gözler önüne seriyor. Associated Press (AP) tarafından yayımlanan özel bir araştırma, Kaşgar’daki sızdırılmış polis kayıtlarına dayanarak geleneksel Uygur müziklerinin "suç" kapsamına alındığını ortaya koydu. Uygur düğünlerinin vazgeçilmezi olan "Besh pede" gibi halk türkülerini dinlemek veya dijital ortamlarda bulundurmak artık bir tutuklama nedeni sayılıyor. Kültürel baskı sadece müzikle sınırlı kalmayıp, "Esselamu aleyküm" gibi geleneksel selamlaşmaların yasaklanarak yerine Komünist Parti’yi öven ifadelerin zorunlu kılınmasına kadar uzanıyor.

Raporda öne çıkan bir diğer önemli başlık ise Çin’in sınır ötesi baskı faaliyetleridir. Kazakistan’da insan hakları savunucusu Bekzat Maksutkhan ve arkadaşlarına yönelik açılan davanın, Pekin’in yabancı hukuk sistemlerini kullanarak muhalifleri susturma çabası olduğu vurgulanıyor.

Öte yandan Çin’in, Türkiye’deki bazı Uygur grupları kullanarak düzenlediği sözde "aile ziyareti" turları, WUC tarafından uluslararası kamuoyunu yanıltmaya yönelik bir propaganda operasyonu olarak nitelendirildi. WUC Başkanı Turgunjan Alawdun, bu tür kurgulanmış ziyaretlerin bölgedeki toplama kampları ve zorunlu çalıştırma gerçeğini gizleyemeyeceğini belirtti.

Son olarak rapor, 2022 yılındaki protestolar sırasında sadece bir video paylaştığı için üç yıl hapis yatan öğrenci Kamile Wayit'in serbest bırakıldığını duyurdu. Kamile’nin davası, aynı eylemi yapan Çinli protestocular serbest kalırken Uygurların "aşırıcılık" ile suçlanarak hapsedilmesini, yani hukuktaki ırkçı ayrımcılığı kanıtlıyor. Hollanda medyasında konuşan aktivist Ahmedjan Kasim de Uygurların güvenlik nedeniyle değil, doğrudan etnik kimlikleri nedeniyle hedef alındığını hatırlatarak uluslararası toplumu bu zulme karşı durmaya çağırdı.