Fotoğraf: Çin'e karşı düzenlenen bir protestoya katılan Uygur göstericiler (Arşiv fotoğrafı/Reuters)

Kaynak: ANI | Tarih: 22 Ağustos 2026

Münih [Almanya], 22 Ağustos (ANI) — Dünya Uygur Kurultayının (DUK) yayımladığı son haftalık bültende, Çin'deki Uygurlara yönelik muamele ile yurt dışındaki Uygur topluluklarına karşı uygulandığı ileri sürülen sınır aşan baskıya ilişkin yeni kaygılar öne çıkarıldı.

DUK'a göre İnsan Hakları Vakfı, 11 Ağustos'ta, risk altındaki diaspora topluluklarının Çin Komünist Partisinin sınır aşan baskı yöntemleri olduğu ileri sürülen uygulamalara karşılık vermesine yardımcı olmayı amaçlayan bir araç seti yayımladı. Araç seti; dijital gözetim, çevrim içi taciz ve halka açık gösterilerde sindirme dâhil çeşitli tehditleri ele alıyor. DUK Başkan Yardımcısı Zumretay Arkin de bu girişime katkıda bulundu.

DUK ayrıca Doğu Türkistan'a seyahat eden Avustralyalı Uygurların sindirilmesi olarak nitelediği uygulamaları kınadı. Kuruluş, İnsan Hakları İzleme Örgütünün yakın tarihli bir raporuna atıfta bulunarak bazı yolcuların uzun süreli sorgulamalara, hareket kısıtlamalarına ve Uygur aktivistleri ile dil okulları hakkında bilgi vermeleri yönünde baskıya maruz bırakıldığını ileri sürdü. DUK, Avustralya'ya ülkede yaşayan Uygurları koruyacak önlemler alma çağrısında bulundu.

DUK, bu arada The Outlaw Ocean Project'in Sincan'daki balık yetiştiriciliği sektörüne ilişkin soruşturmasına da dikkat çekti. Soruşturma, büyük bir gökkuşağı alabalığı üreticisi olarak tanımlanan Xinjiang Tianyun Organic Agriculture şirketine odaklandı. DUK, sektörün devletin iş gücü transferi programlarıyla ve Uygurlar ile diğer Türk azınlık topluluklarını asimile etmeye yönelik daha geniş kapsamlı çabalarla da bağlantılı olduğunu ileri sürdü. Şirket, Ağustos 2026'da ABD'nin Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası kapsamındaki Kuruluş Listesi'ne eklendi.

DUK, Hudson Enstitüsünün, 2018'de gözaltına alınmasından bu yana cezaevinde tutulan Uygur doktor Gülşen Abbas'ın serbest bırakılması için Amerika Birleşik Devletleri'ne Çin'e baskı yapma çağrısında bulunan raporunu da memnuniyetle karşıladı.

DUK, Abbas'ın davasının keyfî gözaltı, ifade özgürlüğü ve din özgürlüğüne ilişkin kaygıları ortaya koyduğunu belirtti. Kuruluş, Washington'a hem Abbas'ın hem de diğer Uygur siyasi tutukluların serbest bırakılması için çabalarını artırma çağrısı yaptı. DUK ayrıca bu kaygıların giderilmesi ve hem Çin içindeki hem de dışındaki Uygur topluluklarının korunması için daha güçlü uluslararası adımlar atılmasını istedi.