Uygur Demokrasi Merkezi Başkanı Dolkun İsa, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nde devletlere geri göndermeme ilkesine uyma ve Çin’de zulüm gördükleri iddiasıyla ülkeden kaçan Uygurların zorla geri gönderilmesini önleme çağrısında bulundu.
Kaynak: Asian News International (ANI) | 23 Eylül 2026
Türkistan Times çevirisi
Cenevre [İsviçre], 23 Eylül (ANI): Uygur Demokrasi Merkezi Başkanı Dolkun İsa, Birleşmiş Milletler üyesi devletlere geri göndermeme ilkesini gözetmeleri ve Çin’de zulüm gördükleri iddiasıyla ülkeden kaçan Uygurların zorla Çin’e geri gönderilmemesini sağlamaları çağrısında bulundu.
Cenevre’de düzenlenen Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin 63. oturumunda konuşan İsa, Uygur mülteciler ile sığınmacıların Çin’e geri gönderilmeleri hâlinde ağır insan hakları ihlalleri riskiyle karşı karşıya kalacağını söyledi.
İsa, “Son 20 yılda Mısır, Suudi Arabistan, Tayland, Kamboçya, Malezya, Pakistan ve Orta Asya ülkeleri dâhil olmak üzere Uygur mültecileri ve sığınmacıları etkileyen 400’den fazla zorla geri gönderme vakasını belgeledik” dedi.
İsa, bazı vakalarda hükûmetlerin, örgütün açıklamasına göre zulümden kaçmakta olan Uygur insan hakları savunucularını geri göndermek için Çin’le iş birliği yaptığını ileri sürdü.
“Bu vakaların çoğunda hükûmetler, açıkça zulümden kaçmakta olan insan hakları savunucularını geri göndermek için Çin Halk Cumhuriyeti ile aktif biçimde iş birliği yaptı. Bu kişilerin büyük bölümünün nerede olduğu bugün hâlâ bilinmiyor” dedi.
İsa ayrıca, Çin dışında gözaltına alınan bazı Uygurların sınır dışı edilmeden önce itirafname imzalamaya zorlandığını öne sürdü.
“Yurt dışında gözaltına alınanların birçoğunun itirafname imzalamaya zorlandığını ve ardından sınır dışı edildiğini de belgeledik” diyen İsa, Uygur mültecilerin yalnızca sığınma arayışının güçlükleriyle değil, “sınır aşan baskı” diye nitelendirdiği uygulamalarla da karşı karşıya kaldığını belirtti.
Tayland’da hâlen tutulan Uygurlara ilişkin özel kaygısını dile getiren İsa, bu kişilerin Çin’e sınır dışı edilme riski altında bulunduğunu söyledi.
İsa, “Tayland’dan Çin’e sınır dışı edilme konusunda ciddi risk altında bulunan Uygur tutuklular var. Geçen yıl 40 Uygurun sınır dışı edilmesinin ardından bu durum özellikle kaygı vericidir; onların nerede olduğu da hâlâ bilinmiyor” dedi.
İsa, BM üyesi devletleri geri göndermeme ilkesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırdı. Söz konusu ilke, devletlerin kişileri ciddi zulüm veya başka ağır zarar riskiyle karşılaşacakları bir ülkeye göndermesini genel olarak yasaklıyor.
İsa Konsey’e, “Üye devletlerden geri göndermeme ilkesi kapsamındaki yükümlülüklerine uymalarını istiyoruz” diye seslendi. (ANI)
Kaynak: Asian News International (ANI). “Uyghur Rights Advocate Urges States to Prevent Forced Return of Uyghurs to China at UNHRC.” 23 Eylül 2026. Erişim: 23 Eylül 2026. Doğrudan bağlantı
