تۈركىستان ۋاقت تورى، 2026-يىلى 26-فېۋرال: ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىدىكى سىياسىي پاناھلىق سىستېمىسىدا يىللارچە قاپسىلىپ قالغان ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى كۈنسېرى جىددىيلەشمەكتە. ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى (UHRP) تەرىپىدىن دوكتور ھېنرىك شادزىيېۋىسكى تەييارلىغان بىر دوكلاتتا كۆرسىتىلىشىچە، نۆۋەتتە 500 دىن 1000 غىچە ئۇيغۇر ئامېرىكا كۆچمەنلىك سىستېمىسىنىڭ بوشلۇقىدا تېڭىرقاپ قالغان بولۇپ، ئۇلارنىڭ بەزىلىرى ئۆز دېلولىرىنىڭ بىر تەرەپ قىلىنىشىنى سەككىز يىلدىن ئارتۇق ۋاقىتتىن بۇيان تەقەززالىق بىلەن كۈتمەكتە. بۇ ئۇزۇنغا سوزۇلغان كۈتۈش مۇساپىسى پاناھلانغۇچىلارغا جىسمانىي ۋە روھىي جەھەتتىن ئېغىر زەربە بولۇپلا قالماي، چەكلىك كىرىم سەۋەبىدىن ئۇلارنى ئىقتىسادىي جەھەتتىن تىچىرلاندۇرۇپ قويغان. مەزكۇر خەۋەردە، دوكلاتتىكى مۇھىم بايقاشلار ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ئامېرىكادىكى پاناھلىق مۇساپىسىدە دۇچ كېلىۋاتقان ئېچىنىشلىق قىسمەتلىرى تەپسىلىي بايان قىلىنىدۇ.

ئامېرىكادىن پاناھ تىلىگەن بۇ ئۇيغۇرلار ئەسلىدە شەرقىي تۈركىستاندىكى سىستېمىلىق زىيانكەشلىك ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىقتىن جېنىنى ئالىقانغا ئېلىپ قاچقان كىشىلەردۇر. 2016-يىلىدىن باشلاپ شەرقىي تۈركىستاندىكى ۋەزىيەت تېخىمۇ يامانلىشىپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ قىلمىشلىرى ئىرقىي قىرغىنچىلىق ۋە ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت سەۋىيەسىگە يەتكەن. پاناھلانغۇچىلار دەل مۇشۇنداق دەھشەتلىك خەتەردىن قۇتۇلۇش ئۈچۈن ئامېرىكانى پاناھگاھ تاللىغان. 2022-يىلى يانۋاردىكى مۆلچەرگە ئاساسلانغاندا، تەخمىنەن 800 ئۇيغۇر نامەلۇم مۇددەتلىك كۈتۈش رەت تەرتىپىدە قالغان. شىمالىي ۋىرگىنىيەگە جايلاشقان ئۇيغۇر ئامېرىكا جەمئىيىتى (UAA) نىڭ بىلدۈرۈشىچە، ھەر بىر دېلو بىر ئائىلىگە ۋەكىللىك قىلىدىغان بولغاچقا، بۇ ھەل قىلىنمىغان دېلولار ئەمەلىيەتتە 500 دىن 1000 غىچە شەخسنىڭ ھايات-ماماتىغا چېتىلىدۇ.

بۇ پاناھلانغۇچىلارنىڭ كۆپىنچىسى ئۆز ۋەتىنىدە ئالىي مەلۇمات ئالغان ۋە مۇقىم كەسىپ بىلەن شۇغۇللانغان جەمئىيەت سەرخىللىرىدۇر. ئۇلارنىڭ ئىچىدە تەجرىبىلىك كارخانىچىلار، خەلقئارالىق شىركەت ۋەكىللىرى، ئۇنىۋېرسىتېت پىروفېسسورلىرى ۋە تەتقىقاتچىلار بار بولۇپ، كۆپىنچىسى بېيجىڭ ياكى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىغا ئوخشاش داڭلىق بىلىم يۇرتلىرىنى پۈتتۈرگەن. گەرچە ئۇلار دۆلەت خاراكتېرلىك كەمسىتىشلەرگە قارىماي ئۆز تىرىشچانلىقى بىلەن زور ئۇتۇقلارغا ئېرىشكەن بولسىمۇ، خىتاي ھۆكۈمىتى ئۇلارنىڭ كەسپىي مۇۋەپپەقىيەتلىرىنى يوشۇرۇن تەھدىت دەپ بىلىپ، ئۇلارنى نىشانلىق باستۇرغان. بەزى پاناھلانغۇچىلار ئۆزلىرىنىڭ ھېچقانداق قانۇنغا خىلاپلىق قىلمىغانلىقىنى، پەقەت دىنىي كىتابلارنى ساقلىغانلىقى ئۈچۈنلا تۇتقۇن قىلىنىپ، توك كالتەك بىلەن ۋەھشىيانە قىيىن-قىستاققا ئېلىنغانلىقىنى ئاشكارىلىغان.

شەرقىي تۈركىستاندىن ئامېرىكاغا يېتىپ كېلىش مۇساپىسىمۇ خەتەرلىك سىناقلارغا تولغان. بەزى ئۇيغۇرلار 2016-يىلىدىكى پاسپورت مۇسادىرە قىلىش سىياسىتىدىن ئاۋۋال بىۋاسىتە ئامېرىكاغا كەلگەن بولسا، يەنە بەزىلىرى ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى، ياپونىيە ۋە تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەر ئارقىلىق ئامېرىكاغا يېتىپ كەلگەن. بۇ ئۈچىنچى دۆلەتلەردىمۇ ئۇيغۇرلار خىتاينىڭ دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇش سىياسىتىنىڭ نىشانىغا ئايلانغان؛ مەسىلەن، ياپونىيەدە ساقچىلاردىن قوغداش تەلەپ قىلىپ رەت قىلىنغان بولسا، تۈركىيەدە خىتاي بىلەن بولغان مۇناسىۋەتكە دەز كەتمەسلىكى ئۈچۈن ساقچىلارنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشىغا ئۇچرىغان. شۇڭا، ئۇيغۇرلار ئامېرىكانى خىتاينىڭ ئۇزۇن قولى يېتەلمەيدىغان بىردىنبىر ئامانلىق ماكانى دەپ بىلىپ، بارلىق تىرىشچانلىقى بىلەن مۇشۇ يەرگە كەلگەن.

ئامېرىكاغا كىرىش جەريانىدىكى مۇشەققەتلەرمۇ پاناھلانغۇچىلارنى ئېغىر بەدەل تۆلەشكە مەجبۇر قىلغان. كۆپىنچە كىشىلەر سودا ياكى ساياھەت ۋىزىسى بىلەن كېلىپ پاناھلىق تىلىگەن بولسا، يەنە بەزىلىرى مېكسىكا چېگراسى ئارقىلىق خەتەرلىك يوللارنى بېسىپ ئامېرىكاغا قەدەم قويغان. مەسىلەن، يۈسۈپ ئىسىملىك بىر پاناھلانغۇچى چېگرادىن كىرگەندىن كېيىن كۆچمەنلەرنى تۇتۇپ تۇرۇش ئورنىدا تۆت ئاي قامالغان ۋە 10 مىڭ دوللار كېپىللىك پۇلى تۆلەپ، پۇتىغا ئېلېكتىرونلۇق ئىز قوغلاش ئۈسكۈنىسى تاقاش شەرتى بىلەن قويۇپ بېرىلگەن. بۇنداق سوغۇق مۇئامىلىلەر ئۇلارنىڭ ئەركىنلىككە بولغان دەسلەپكى ئۈمىدلىرىگە قاتتىق زەربە بەرگەن.

ئامېرىكاغا كەلگەندىن كېيىن، بۇ ئۇيغۇرلار ئامېرىكانىڭ مۇرەككەپ ۋە ئاستا ئىشلەيدىغان بىيۇروكراتىك سىستېمىسىغا دۇچ كەلگەن. ئامېرىكا قانۇنى بويىچە، پاناھلىق تىلىگۈچىلەر بىر يىل ئىچىدە ئىلتىماس سۇنۇشى كېرەك بولۇپ، پاناھلىق ئىشخانىسى ئەسلىدە دېلونى 180 كۈن ئىچىدە ئاخىرلاشتۇرۇشى كېرەك ئىدى. ئەمما، يېقىنقى يىللاردا يۈز بەرگەن سىياسەت ئۆزگىرىشلىرى ۋە سىستېمىدىكى غايەت زور دېلو دۆۋىلىنىپ قېلىش مەسىلىسى تۈپەيلىدىن، بۇ بەلگىلىمىلەر پەقەت قەغەز يۈزىدىلا قالغان.

بولۇپمۇ 2018-يىلى ترامپ ھۆكۈمىتى مەزگىلىدە يۈرگۈزۈلگەن «ئەڭ ئاخىرىدا كەلگەننى ئاۋۋال بىر تەرەپ قىلىش» (LIFO) سىياسىتى ئۇيغۇر پاناھلانغۇچىلارغا ئەڭ ئېغىر زەربە بولغان. بۇ سىياسەتنىڭ مەقسىتى ساختا ئىلتىماسلارنى چەكلەش بولسىمۇ، ئەمما ئۇزۇن يىللاردىن بېرى كۈتۈۋاتقان ئۇيغۇرلارنىڭ دېلولىرى رەت تەرتىپىنىڭ ئەڭ ئاخىرىغا سۈرۈلۈپ كەتكەن. نەتىجىدە 2015-يىلىدىن باشلاپ ئىلتىماس سۇنغان نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ كۈتۈش ۋاقتى يەتتە يىلدىن ئېشىپ كەتكەن بولۇپ، بۇ ئەسلىدىلا دەھشەتلىك لاگېر ۋە تۈرمىلەردىن قورقۇپ كەلگەن كىشىلەر ئۈچۈن قوبۇل قىلغىلى بولمايدىغان بىر زىيانكەشلىكتۇر.

گەرچە 2022-يىلى بايدىن ھۆكۈمىتى سىستېمىنى ئىسلاھ قىلىپ، جەرياننى ئالتە ئايغا قىسقارتىشنى نىشانلىغان بولسىمۇ، ئەمما ئىلگىرى دۆۋىلىنىپ قالغان دېلولار تېخىچە ھەل قىلىنمىدى. مەسىلەن، ئالىمجان ئىسىملىك پاناھلانغۇچى 2015-يىلى ئىلتىماس سۇنۇپ، سەككىز يىل كۈتۈشتىن كېيىن ئاندىن سوت كۈنى ئالالىغان. ئۇ: «بۇ سىستېما كاشىلاغا ئۇچرىغان، بىزنىڭمۇ ئۆز ھاياتىمىزنى نورمال باشلاشقا ھوقۇقىمىز بار» دەپ ئۆز نارازىلىقىنى بايان قىلغان. يەنە بىر پاناھلانغۇچى ئاينۇرنىڭ سوت كۈنىمۇ توققۇز يىللىق كۈتۈشتىن كېيىن ئاندىن بېكىتىلگەن.

بۇ خىل چەكسىز غۇۋالىق ئۇيغۇر پاناھلانغۇچىلارنىڭ روھىي ۋە جىسمانىي ساغلاملىقىنى يىمىرىپ تاشلىماقتا. پاناھلىق سىستېمىسىدىكى تېڭىرقاشقا شەرقىي تۈركىستاندىكى تۇغقانلىرى بىلەن بولغان ئالاقىنىڭ ئۈزۈلۈشى قوشۇلۇپ، ئۇلاردا ئېغىر روھىي بېسىم، چۈشكۈنلۈك ۋە «ئامان قالغۇچىلارنىڭ گۇناھكارلىق تۇيغۇسى» نى پەيدا قىلغان. خىتاينىڭ چەتئەلدىكىلەر بىلەن ئالاقە قىلغانلارنى تۇتقۇن قىلىش سىياسىتى تۈپەيلى، ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئامېرىكاغا كېلىشى سەۋەبىدىن ئائىلە ئەزالىرىنىڭ جازالىنىۋاتقانلىقىنى ئويلاپ كېچە-كۈندۈز ئازابلىنىدۇ.

دوكلاتتىكى مىساللار بۇ پاجىئەنىڭ چوڭقۇرلۇقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. پاناھلانغۇچى ھوشۇر ئۆزىنىڭ پاناھلىق تىلىگەنلىكى سەۋەبلىك بەش قېرىندىشىنىڭ لاگېرغا قامالغانلىقىنى، ئۇلارنىڭ ھاياتىنىڭ ۋەيران بولغانلىقىنى ئويلاپ ئۇيقۇسىدىن قالغانلىقىنى ئېيتىدۇ. ئالىمجان بولسا ئاتا-ئانىسىنىڭ ۋاپات بولغانلىق خەۋىرىنى نامەلۇم كىشىلەردىن ئاڭلىغان بولۇپ، بۇ خەۋەرنى جەزملەشتۈرۈش ئىمكانىيىتىنىڭ بولماسلىقى ئۇنىڭ دەردىنى تېخىمۇ ئېغىرلاشتۇرغان.

ئۇيغۇر پاناھلىق تىلىگۈچىلەرنىڭ كۆپىنچىسىدە چۈشكۈنلۈك، ئۇنۇتقاقلىق ۋە سىستېمىلىق ئۇيقۇسىزلىق مەسىلىلىرى كۆرۈلگەن. بىر پاناھلانغۇچى ئۆز ئۈمىدسىزلىكىنى: «قاچانلا ئۇخلىسام، ئامېرىكا پۇقراسى بولغانلىقىمنى چۈش كۆرىمەن» دەپ بايان قىلىدۇ. گەرچە ئۇلار پىسخىكىلىق ياردەمگە ئېھتىياجلىق بولسىمۇ، ئەمما ئەڭ تۆۋەن ئىش ھەققى بىلەن جان باقىۋاتقان بۇ كىشىلەر ئۈچۈن قىممەت باھالىق ساغلاملىق سۇغۇرتىسى ۋە پىسخىكىلىق داۋالىنىش بىر جىنەيىتتەك تۇيۇلىدۇ.

ئىقتىسادىي قىيىنچىلىق ۋە قەرەللىك ھۆججەت يېڭىلاش بېسىمىمۇ پاناھلانغۇچىلارنى تىركەش قىلماقتا. سىياسىي پاناھلىق سالاھىيىتى بېكىتىلمىگەنلىكتىن، ئۇلار ئىشلەش ئىجازەتنامىسىنى يېڭىلاش ئۈچۈنلا ھەر يىلى مىڭلىغان دوللار خەجلىمەكتە. مەسىلەن، مۇرات بىلەن ئايالى يەتتە يىل جەريانىدا پەقەت ئىشلەش رۇخسىتى ئۈچۈنلا 7000 دوللاردىن ئارتۇق پۇل سەرپ قىلغان. بەزىدە ئىجازەتنامىنىڭ كېچىكىپ چىقىشى ئۇلارنى خىزمەتسىز ۋە تۇراغۇسىز قېلىش خەۋپىگە دۇچار قىلغان.

خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ پاسپورتنى قورال قىلىپ دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇشنى كۈچەيتىشى ئەھۋالنى تېخىمۇ مۇرەككەپلەشتۈرگەن. كونسۇلخانىلار ئۇيغۇرلارنىڭ پاسپورتىنى يېڭىلاشنى رەت قىلىپ، ئۇلارنى خىتايغا قايتىشقا مەجبۇرلىماقتا. نەتىجىدە نۇرغۇن ئۇيغۇرلار دۆلەتسىز قالغان بولۇپ، پاسپورتسىز ياشاشنىڭ روھىي ئازابىنى ۋە يۆتكىلىش ئەركىنلىكىنىڭ چەكلىمىسىنى تارتماقتا. ئامېرىكا دائىرىلىرىنىڭ بۇ مەمۇرىي توسالغۇلارنى باھانە قىلىپ دېلولارنى سوزۇشى كىشىلەرنىڭ كۈچلۈك نارازىلىقىنى قوزغىماقتا.

كۆچمەنلەر ئىدارىسى خادىملىرىنىڭ ئۇيغۇرلار دۇچ كېلىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق ۋەزىيىتىنى يېتەرلىك چۈشەنمەسلىكى كىشىنى ئەڭ ئۈمىدسىزلەندۈرىدىغان نۇقتىدۇر. پاناھلانغۇچىلارنىڭ قارىشىچە، بەزىدە مەمۇرلار ئۇيغۇرلار بىلەن ئادەتتىكى خىتاي پۇقرالىرى ئوتتۇرىسىدىكى پەرقنى ئايرىيالمايدۇ. ئەخمەت ئىسىملىك بىر پاناھلانغۇچى: «ئامېرىكا ھۆكۈمىتى ۋەزىيىتىمىزنى ئىرقىي قىرغىنچىلىق دەپ ئېتىراپ قىلغان تۇرسا، نېمە ئۈچۈن كۆچمەنلەر ئىدارىسى بۇ جىددىيلىكنى ھېس قىلمايدۇ؟» دەپ كۈچلۈك سوئال قويغان.

بۇ ئادالەتسىز كېچىكتۈرۈشلەرگە قارشى، ئامېرىكادىكى ئۇيغۇر جەمئىيىتى ئىزچىل تىرىشچانلىق كۆرسىتىپ كەلمەكتە. UHRP ۋە UAA دائىرىلەرگە خەت يېزىپ ۋە پارلامېنتتا ئىسپات بېرىپ، بۇ دېلولارنى تېزلىتىشكە چاقىرغان. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، پاناھلىق تىلىگۈچىلەر ئارلىڭتوندىكى كۆچمەنلەر ئىدارىسى ئالدىدا كۆپ قېتىم تىنچ نامايىش قىلىپ، ئۆز ئاۋازىنى ئاڭلاتقان. ئەمما، بۇ نامايىشلار سەۋەبلىك بەزى پاناھلانغۇچىلار خىتاي ساقچىلىرىنىڭ يىراقتىن قىلىنغان تېلېفون ۋە ئېلېكتىرونلۇق تەھدىتلىرىگە دۇچ كەلگەن.

شۇڭلاشقا، بۇ دوكلاتنىڭ مەركىزىي تېمىسى — ئۇيغۇر پاناھلانغۇچىلارنىڭ ئەمدى تەخىر قىلغۇدەك ۋاقتى قالمىغانلىقىدۇر. خىتاينىڭ بېسىمى ئاستىدا تۇرۇۋاتقان بۇ كىشىلەر پەقەتلا شەخسىي بىخەتەرلىكىگە ئېرىشىشنى ۋە ئۆز ۋەتىنىدىكى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلار ئۈچۈن ئەركىن سۆزلەش پۇرسىتىگە ئېرىشىشنى ئارزۇ قىلىدۇ. بىر پاناھلانغۇچى ئېيتقاندەك: «بىز ئامېرىكاغا تۆھپە قوشۇۋاتىمىز ۋە تېخىمۇ كۆپ تۆھپە قوشۇشنى خالايمىز، بىز سەدىقىگە موھتاج ئەمەس.» ئۇلار پەقەتلا ھاياتىنى نۆلدىن باشلاش ئۈچۈن ئادىل بىر پۇرسەت كۈتمەكتە.

نۇرغۇن پاناھلانغۇچىلار ئۆز ئىلتىماسلىرى تەستىقلانغاندىن كېيىنكى گۈزەل كەلگۈسىنى تەسەۋۋۇر قىلىدۇ. ئۇلارنىڭ ئەڭ چوڭ ئارزۇسى خىتاينىڭ زىيانكەشلىكىدىن تامامەن قۇتۇلۇپ، يېڭى، بىخەتەر بىر ھاياتنى باشلاشتۇر. مۇرات، ئاينۇر ۋە ئابدۇللالارغا ئوخشاش كىشىلەر ياخشىراق خىزمەت تېپىش، پەرزەنتلىرىنى ئوقۇتۇش ۋە ئۆزلىرىنى قوغدىغان بۇ دۆلەتكە خىزمەت قىلىش ئارزۇلىرىنى بايان قىلغان. ئادىل ئېيتقاندەك: «مېنىڭ چوڭ ئارزۇيۇم يوق، پەقەت نورمال بىر ئادەمدەك ياشىساملا بولاتتى.»

ئامېرىكا خەلقئارا دىنىي ئەركىنلىك كومىتېتىنىڭ رەئىسى نۇرى تۈركەل بۇ مەسىلە ئۈستىدە توختىلىپ، ئامېرىكا قىلالايدىغان ئەڭ ئېنىق ۋە ئاددىي ياردەمنىڭ — سىستېمىدا دۆۋىلىنىپ قالغان ئۇيغۇرلارگە پاناھلىق بېرىش ئىكەنلىكىنى تەكىتلىگەن. ئۇ ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ بۇ كىشىلەرنىڭ ئازابىنى يېنىكلىتىش قۇدرىتىگە ئىگە ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ ئۆتكەن.

دوكلاتتا ئامېرىكا پارلامېنتى ۋە مەمۇرىي تارماقلىرىغا كۆپلىگەن كونكرېت تەۋسىيەلەر بېرىلگەن. پارلامېنتنىڭ كۆچمەنلەر ئىدارىسىنى ئىرقىي قىرغىنچىلىق ئامان قالغۇچىلىرىنىڭ ئىلتىماسىنى ئالدىن بىر تەرەپ قىلىشقا يېتەكلىشى، قوشۇمچە مەبلەغ ئاجرىتىشى ۋە «پاناھلىق تىلىگۈچىلەرنىڭ ئىشلەش ھوقۇقى قانۇنى» نى ماقۇللىشى تەلەپ قىلىنغان.

ئامېرىكا مەمۇرىي تارماقلىرىغا نىسبەتەن، ئاقساراينىڭ «ۋەھشىيلىكنىڭ ئالدىنى ئېلىش خىزمەت گۇرۇپپىسى» نى بۇ مەسىلىگە دىققەت قىلىشقا چاقىرىلغان. شۇنداقلا، كۆچمەنلەر ئىدارىسىنىڭ بارلىق ئوفىتسېرلىرىنى خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قارشى جىنايەتلىرى ھەققىدە مەخسۇس تەربىيەلىشى ۋە ئۇيغۇرلار ئۈچۈن قولايلىق سۆھبەت جەدۋىلى يارىتىشى تەلەپ قىلىنغان.

ئاخىرىدا، ئەدلىيە مىنىستىرلىقىنىڭ ماتېرىياللارنى يېڭىلاپ، سوتچىلارنىڭ توغرا ئۇچۇرلارغا تايىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىشى، دۆلەت خەۋپسىزلىك مىنىستىرلىقىنىڭ ئۇيغۇر جەمئىيىتى بىلەن بولغان ئالاقىنى كۈچەيتىشى كۆرسىتىلگەن. شۇنداقلا، پۇقرالار جەمئىيىتى ۋە ساخاۋەت ئورگانلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارغا روھىي ياردەم ۋە قانۇنىي مەسلىھەت بېرىش جەھەتتە ھەمكارلىشىشى تەۋسىيە قىلىنغان.

خۇلاسىلىگەندە، ئۇيغۇر پاناھلانغۇچىلارنىڭ ئامېرىكادىكى كەچۈرمىشلىرى نوقۇل بىر كۆچمەنلىك مەسىلىسى ئەمەس، بەلكى ئىنسانپەرۋەرلىك كىرىزىسىنىڭ داۋامىدۇر. ئىرقىي قىرغىنچىلىقتىن جېنىنى ئېلىپ قاچقان بۇ كىشىلەر، ئەركىنلىكنىڭ سىموۋۇلى بولغان ئامېرىكا تۇپرىقىدا بىيۇروكراتىك توسالغۇلارنىڭ قۇربانىغا ئايلانماسلىقى كېرەك. ئۇلار يەنىلا ئامېرىكا جەمئىيىتىگە كۈچ قوشۇش ۋە پارلاق كېلەچەك يارىتىش ئۈمىدىنى يوقاتمىدى. شۇڭا، ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ بۇ تارىخىي بۇرچنى ئادا قىلىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ پاناھلىق دېلولىرىنى دەرھال ھەل قىلىشى تەخىرسىز بىر ۋەزىپىدۇر.

دوكلاتنىڭ ئىنگلىزچە تولۇق نۇسخىسىنى  بۇ يەردىن كۆرەلەيسىز