ئاپتورى: ئەيمىي چىن (Amy Qin)
سىياسەت | ئۇيغۇرلار ترامپنىڭ باشلىقلار يىغىنىدا بىرىنچى قەرەللىك ۋەزىپە ئۆتىگەن مەزگىلدىكىدەك قاتتىق پوزىتسىيەگە قايتىشىنى ئۈمىد قىلماقتا
2021-يىلى، پىرېزىدېنت خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارنى باستۇرۇشىنى ئىرقىي قىرغىنچىلىق دەپ جاكارلىغانىدى. ھازىر بولسا بۇ مەسىلە ناھايىتى ئاز تىلغا ئېلىنىدۇ.
[رەسىم] ئۆتكەن يىلى ئاقساراينىڭ سىرتىدا، بەزى ئۇيغۇرلار خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستان رايونى ئۈچۈن قوللىنىدىغان نامى بولغان شەرقىي تۈركىستاننى قوللاپ ئۆتكۈزگەن بىر نامايىش. سۈرەتنى «نيۇ-يورك ۋاقىت گېزىتى» ئۈچۈن ئېلىزابېت فىرانتس (Elizabeth Frantz) تارتقان.
پىرېزىدېنت ترامپنىڭ بىرىنچى قەرەللىك ۋەزىپە ئۆتەش مەزگىلىدە، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارنى كەڭ كۆلەملىك تۇتۇپ تۇرۇشى ۋە نازارەت قىلىشىغا قارشى بېسىم ئىشلىتىشتە يېتەكچىلىك قىلغانىدى. ئامېرىكا خىتاي ئەمەلدارلىرىغا ئېمبارگو يۈرگۈزگەن، مەجبۇرىي ئەمگەككە چېتىشلىق دەپ قارالغان بەزى ئىمپورت مەھسۇلاتلارنى چەكلىگەن ۋە ترامپنىڭ ۋەزىپىسىدىكى ئەڭ ئاخىرقى تولۇق كۈنىدە، خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قاراتقان باستۇرۇشىنى رەسمىي ھالدا ئىرقىي قىرغىنچىلىق دەپ جاكارلىغانىدى.
ھازىر ترامپ ھۆكۈمىتى ئۇيغۇرلارنى ياكى باستۇرۇش يۈز بېرىۋاتقان خىتاينىڭ يىراق غەربىي رايونى شەرقىي تۈركىستاننى ئىنتايىن ئاز تىلغا ئالىدۇ.
بۇ ھەپتە بېيجىڭدا ترامپ بىلەن خىتاي رەھبىرى شى جىنپىڭ ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلىدىغان باشلىقلار يىغىنىدا، ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان سىستېمىلىق باستۇرۇشنىڭ كۈنتەرتىپتىن ئورۇن ئېلىش ئېھتىماللىقى تۆۋەن بولۇپ، يىغىننىڭ كۆپرەك سودا، ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇشى ۋە تەيۋەن بىلەن بولغان مۇناسىۋەتلەرگە مەركەزلىشىشى كۈتۈلمەكتە.
ئەمما بەزى تەشەببۇسكارلار ترامپنىڭ شى بىلەن بولغان ئۇچرىشىشلىرىدا تونۇلغان بىر قانچە ئۇيغۇر سىياسىي مەھبۇسىنى تىلغا ئېلىشىنى ئۈمىد قىلماقتا.
مۇھاجىرەتتىكى نۇرغۇن ئۇيغۇرلار - شۇ جۈملىدىن ئامېرىكادا ياشاۋاتىدۇ دەپ مۆلچەرلەنگەن 12 مىڭ ئەتراپىدىكى ئۇيغۇر - ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ بۇ مەسىلىدە داۋاملىق بېسىم ئىشلىتىشنى خالايدىغان ياكى خالىمايدىغانلىقىغا ئائىت ھەرقانداق بىر سىگنالنى بىلىش ئۈچۈن باشلىقلار يىغىنىنى يېقىندىن كۆزىتىدۇ.
دادىسى 2018-يىللىرىدىن بۇيان خىتايدا تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقان كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتىنىڭ خىتاي ئىشلىرى تەتقىقاتچىسى يالقۇن ئۇلۇيول: «ئۇيغۇرلارغا بولغان دىققەت سۇسلاشماقتا، بولۇپمۇ ھازىر ترامپنىڭ رەھبەرلىكىدە، بىز كىشىلىك ھوقۇققا بولغان ئومۇمىي دىققەت-ئېتىبارنىڭ تۆۋەنلىگەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمىز» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.
