مىيۇنخېن [گېرمانىيە]، 7-ئىيۇن (ANI): دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى (WUC) ئۆزىنىڭ ھەپتىلىك قىسقا خەۋىرىنى ئېلان قىلىپ، ياپونىيە ۋە ياۋروپادىكى ئاساسلىق يەرشارىۋى سۇپىلاردىن پايدىلىنىپ، بېيجىڭنىڭ شەرقىي تۈركىستاندا داۋاملاشتۇرۇۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقى، مەجبۇرىي ئەمگەك ئەمەلىيىتى ۋە ئۇيغۇرلارنى زەربە ئوبيېكتى قىلغان چېگرا ھالقىغان زىيانكەشلىكلىرىگە خەلقئارانىڭ دىققىتىنى تارتتى.
31-مايدىن باشلانغان بىر ھەپتىلىك ياپونىيە زىيارىتى جەريانىدا، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى رەئىسى تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن ياپونىيە پارلامېنتىدا «ياپونىيە پارلامېنتى ئۇيغۇر دوستلۇق ئىتتىپاقى»نىڭ يىغىنىدا سۆز قىلدى. بۇ پائالىيەتكە پارلامېنت ئەزالىرى، ژۇرنالىستلار ۋە خەلقئارالىق تەشكىلات ۋەكىللىرى جەم بولۇپ، خىتاي ھۆكۈمرانلىقىدىكى شەرقىي تۈركىستاننىڭ بارغانسېرى ناچارلىشىۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق ۋەزىيىتىنى مۇزاكىرە قىلدى.
ئالاۋۇدۇن ياپونىيە دائىرىلىرىنى ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان دەپسەندىچىلىكلەر ئۈستىدىن مۇستەقىل خەلقئارالىق تەكشۈرۈشنى قوللاشقا، مەجبۇرىي ئەمگەككە چېتىشلىق ماللارنىڭ ئىمپورت قىلىنىشىنى چەكلەيدىغان قانۇن چىقىرىشقا ھەمدە ياپونىيەدە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلارنى خىتاينىڭ تەھدىتى ۋە نازارىتىدەن قوغداشنى كۈچەيتىشكە چاقىردى. ياپونىيە پارلامېنت ئەزالىرى بېيجىڭنىڭ جازاسى ۋە بېسىمىغا قارىماي، ئۇيغۇر دەۋاسىنى قوللايدىغانلىقىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلىدى.
شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مۇئاۋىن رەئىسى زۇمرەت ئاي ئەركىن كىشىلىك ھوقۇق قوغدىغۇچىلىرى ئۈچۈن بىر يىللىق پىروگرامما بولغان «ئوسلو ئەركىنلىك مۇنبىرى ئەركىنلىك ئوقۇش مۇكاپاتى»نى تاماملىدى. ئۇ مۇنبەر جەريانىدا، دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇر جەمئىيەتلىرى دۇچ كېلىۋاتقان چېگرا ھالقىغان زىيانكەشلىك تەھدىتىنى ئوتتۇرىغا قويدى ۋە مۇستەبىت كۈچلەرنىڭ ئارىلىشىشىغا قارشى تېخىمۇ كۈچلۈك خەلقئارالىق ھەرىكەت قوللىنىشنى تەلەپ قىلدى.
ئوخشاش پائالىيەتتە، «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتىنىڭ ئىجرائىيە مۇدىرى روشەن ئابباس بېيجىڭنىڭ سىياسەتلىرىنىڭ بارغانسېرى سىڭىپ كىرىش خاراكتېرلىك، ئەمما خەلقئارا جەمئىيەتكە تېخىمۇ كۆرۈنمەيدىغان شەكىلدە تەرەققىي قىلىۋاتقانلىقىنى ئېيتتى. ئۇ يېڭى ئاسسىمىلياتسىيە تەدبىرلىرىنى ۋە ئۆزىنىڭ ئائىلە ئەزالىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئۇيغۇر مەھبۇسلارنىڭ داۋاملىق تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ ئۆتتى.
نورۋېگىيەدە، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئۇچۇر مەركىزىنىڭ مۇئاۋىن مۇدىرى گۈلباھار بازاكوۋا «2026-يىللىق دۇنيا ئىپادە ئەركىنلىكى مۇنبىرى»گە قاتناشتى. بۇ يەردە دۇنيا رەھبەرلىرى، ژۇرنالىستلار ۋە پائالىيەتچىلەر دېموكراتىيە ۋە ئىپادە ئەركىنلىكىگە بولغان تەھدىتلەر ئۈستىدە مۇنازىرە ئېلىپ باردى. بازاكوۋا بۇ سۇپىدىن پايدىلىنىپ خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى سىياسەتلىرى، جۈملىدىن مەجبۇرىي ئەمگەك ۋە رەقەملىك مۇستەبىتلىك مەسىلىلىرىگە قارىتا ئەندىشىلىرىنى ئوتتۇرىغا قويدى.
4-ئىيۇن، تىيەنئەنمېن مەيدانى قىرغىنچىلىقىنىڭ 37 يىللىقى مۇناسىۋىتى بىلەن، ئالاۋۇدۇن ياپونىيە پارلامېنتىدىكى بىر يىغىندا سۆز قىلىپ، بېيجىڭنىڭ كىشىلىك ھوقۇق خاتىرىسىنى ئەيىبلىدى ۋە 1989-يىلدىكى باستۇرۇش بىلەن ھازىر داۋاملىشىۋاتقان ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان زىيانكەشلىك ئوتتۇرىسىدىكى ئوخشاشلىقلارنى كۆرسىتىپ ئۆتتى. (ANI)
