مەنبە: ئاسىيا خەلقئارا خەۋەر ئاگېنتلىقى (ANI News) | 2026-يىلى 27-سېنتەبىر | تۈركىستان تايمز تەرجىمىسى
دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ھەپتىلىك خەۋەرنامىسىدە ئۇيغۇرلارنىڭ ھەق-ھوقۇقى، خەلقئارالىق پائالىيەت، مەجبۇرىي ئەمگەك ۋە دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇشقا مۇناسىۋەتلىك بىر قاتار يېڭى ئەھۋاللارنى يورۇتتى. خەۋەرنامىدە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى، ۋاشىنگتون ۋە خەلقئارا پۇقرالار جەمئىيىتى مۇنبەرلىرىدىكى يېقىنقى پائالىيەتلەرگە نۇقتىلىق قارالدى.
دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ھەپتىلىك خەۋەرنامىسىدە دېيىلىشىچە، مەزكۇر تەشكىلات ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنى ۋاشىنگتوندا خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ بىلەن ئۆتكۈزىدىغان ئۇچرىشىشىدا ئۇيغۇرلارغا قىلىنىۋاتقان مۇئامىلە ھەققىدىكى ئەندىشىلەرنى ئوتتۇرىغا قويۇشقا چاقىرغان. قۇرۇلتاي ئۇيغۇرلارنىڭ ھەق-ھوقۇقى مەسىلىسىنىڭ ئامېرىكا-خىتاي مۇناسىۋەتلىرى توغرىسىدىكى سۆھبەتلەرنىڭ بىر قىسمى بولۇپ قېلىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈرۈپ، خەلقئارا جاۋابكارلىقنى تېخىمۇ كۈچەيتىشنى تەلەپ قىلغان.
خەۋەرنامىدە يەنە ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىنىڭ 37 ئەزاسى پىرېزىدېنت ترامپنى خىتاينىڭ «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى ۋە تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرۈش قانۇنى»غا مۇناسىۋەتلىك ئەندىشىلەرنى ئوتتۇرىغا قويۇشقا چاقىرغانلىقى بىلدۈرۈلگەن. خەۋەرنامىگە قارىغاندا، قانۇن چىقارغۇچىلار بۇ قانۇننىڭ ئۇيغۇرلار، تىبەتلەر ۋە باشقا جامائەتلەرگە كۆرسىتىشى مۇمكىن بولغان تەسىرىگە، شۇنداقلا خىتاي چېگراسىنىڭ سىرتىدا نىشانغا ئېلىنىۋاتقان ئۆكتىچىلەرگە مۇناسىۋەتلىك ئەندىشىلەرگە دىققەت تارتقان.
ھەپتىلىك خەۋەرنامىدە ئۇيغۇر ھەيئىتىنىڭ 22-سېنتەبىر بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 63-نۆۋەتلىك يىغىنىغا قاتناشقانلىقىمۇ گەۋدىلەندۈرۈلگەن. تەشكىلاتنىڭ بىلدۈرۈشىچە، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن، UZDM نىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ۋە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئۇچۇر مەركىزىنىڭ دىرېكتورى ئىپتىخار ئابدۇرېشىت ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى، مۇساپىرلار دۇچ كېلىۋاتقان خەۋپلەر ۋە خەلقئارا جاۋابكارلىقنى ئىشقا ئاشۇرۇشنىڭ زۆرۈرلۈكى ھەققىدىكى ئەندىشىلەرنى ئوتتۇرىغا قويغان.
خەۋەرنامىدە يەنە كېڭەشنىڭ ئومۇمىي مۇنازىرىسى جەريانىدا بىر قانچە ياۋروپا دۆلىتى بىلەن ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ خىتايغا مۇناسىۋەتلىك كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىلىرىنى ئوتتۇرىغا قويغانلىقى قەيت قىلىنغان.
ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىمۇ ھەپتىلىك خەۋەرنامىنىڭ يەنە بىر مۇھىم نۇقتىسى بولغان. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى بىلەن UZDM يەرشارى تەمىنلەش زەنجىرلىرىدىكى تەكشۈرۈپ ئېنىقلاش مېخانىزملىرى ۋە مەجبۇرىي ئەمگەك خەۋپىنى پەرقلەندۈرۈش مەسىلىسىنى مۇزاكىرە قىلىدىغان RightsCon مەخسۇس يىغىنى ئۇيۇشتۇرغان. مۇزاكىرىلەردە سودا سانلىق مەلۇماتى، تەمىنلەش زەنجىرى خەرىتىسىنى تۈزۈش ۋە شىركەتلەرنىڭ مەسئۇلىيىتى قاتارلىق مەسىلىلەر سۆزلەشكەن.
ھەپتىلىك خەۋەرنامىدە يەنە ب د ت نىڭ 130 دىن ئارتۇق كىشىلىك ھوقۇق مۇتەخەسسىسى 23-سېنتەبىر ئېلان قىلغان، دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇشقا قارشى تېخىمۇ كۈچلۈك ھەرىكەت قوللىنىشنى تەلەپ قىلغان باياناتقا دىققەت تارتىلغان. مۇتەخەسسىسلەر پاراكەندىچىلىك سېلىش، خالىغانچە تۇتۇپ تۇرۇش، سەپەر چەكلىمىسى، رەقەملىك نازارەت ۋە خەلقئارا مېخانىزملىرىدىن سۇيىئىستېمال قىلىشقا قارشى تەدبىر قوللىنىشقا چاقىرغان.
ئومۇمەن، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ھەپتىلىك خەۋەرنامىسى بۇ يېڭى ئەھۋاللارنى ئۇيغۇرلارنىڭ ھەق-ھوقۇقى، جاۋابكارلىق ۋە كىشىلىك ھوقۇق قوغدىغۇچىلىرىنى قوغداشقا مۇناسىۋەتلىك تېخىمۇ كەڭ خەلقئارالىق تىرىشچانلىقلارنىڭ بىر قىسمى سۈپىتىدە بايان قىلغان. (ANI)
